Πρέπει να αντέξουμε!
Από τις 27 Φεβρουαρίου οι εξελίξεις είναι ραγδαίες. Πριν από δέκα ημέρες Ρωσικά μαχητικά έγιναν στόχος από φορητά αντιαεροπορικά βλήματα (MANPADS). Την επομένη τουλάχιστον 33 Τούρκοι στρατιώτες σκοτώθηκαν σε αεροπορική επιχείρηση του Συριακού καθεστώτος. Τουρκία και Συρία παραμένουν σε καθεστώς ακήρυκτου πολέμου ενώ η Μόσχα κλιμακώνει εκ του ασφαλούς. Αν και οι σχέσεις Μόσχας-Άγκυρας φτάνουν σε οριακό σημείο, ο Πρόεδρος Ερντογάν δεν τολμά να ενοχοποιήσει την Ρωσία από την οποία εξαρτάται δομικά στο Συριακό θέατρο. Μέχρι και την συμφωνία αποκλιμάκωσης της περασμένης Πέμπτης, η Άγκυρα απέφυγε οποιαδήποτε επιθετική αναφορά στις ευθύνες της Μόσχας. Εν τω μεταξύ, η Μόσχα επέτρεψε στην Άγκυρα να αντιδράσει χτυπώντας Συριακούς στόχους, χωρίς όμως να αλλάξει η κατάσταση στο έδαφος. Η διευθέτηση της Μόσχας είναι μία ακόμη επιβεβαίωση της ρωσικής κυριαρχίας στην Συρία. Δίνει ελάχιστα στην Άγκυρα χωρίς καμία εγγύηση για το μέλλον. Η κατάπαυση του πυρός, οι κοινές περιπολίες και μία ενδεχόμενη ειρήνευση που θα επιτρέψει και την επιστροφή/εγκατάσταση μέρους του προσφυγικού πληθυσμού που φιλοξενεί η Τουρκία είναι σημαντική επικοινωνιακά για την Άγκυρα. Πιο σημαντική, ίσως όμως, είναι η προοπτική που προσφέρει ο Πρόεδρος Πούτιν στον ομόλογό του να αρχίσει να σχεδιάζει μεσοπρόθεσμα την απόσυρση του από την Συρία με μία επίφαση αξιοπρέπειας.
Αυτή είναι η μεγάλη εικόνα στην οποία δεν μπορεί παρά να ερμηνευθεί η επιθετική κίνηση του Τουρκικού καθεστώτος να εκβιάσει την ευρωπαϊκή διπλωματική και υλική στήριξη και παράλληλα να αποσταθεροποιήσει την Ελλάδα με την μεταφορά χιλιάδων μεταναστών στην οριογραμμή του Έβρου. Η Αθήνα επιτυγχάνοντας σε βαθμό μη αναμενόμενο να ανασχέσει τις τουρκικές επιδιώξεις στην ανατολική Μεσόγειο και την Λιβύη αποτελεί και θα αποτελεί στόχο των τουρκικών υβριδικών προσεγγίσεων.
Η απροκάλυπτη τακτική της Άγκυρας αποκάλυψε ότι η Αθήνα διαθέτει ικανά αντανακλαστικά. Αλλά είμαστε μόνο στην αρχή. Τα πράγματα θα γίνουν χειρότερα πριν γίνουν καλύτερα. Στην αντιμετώπιση τέτοιων υβριδικών προσεγγίσεων (εργαλειοποίηση αμάχων, fake news κλπ) δεν υπάρχουν πολλές επιλογές. Αντοχή και ανθεκτικότητα (resilience). Ο κρατικός μηχανισμός πρέπει να αντέξει πάση θυσία. Δεν υπάρχει περιθώριο να λυγίσουμε σε αυτό το μπρα-ντε-φέρ. Όσο αντέχουμε, τόσο θα κερδίζουμε και την μάχη της επικοινωνίας και θα ενεργοποιούνται τα αντανακλαστικά φίλων και εταίρων. Μοιάζει σίγουρο ότι η Τουρκία θα δημιουργήσει μεγάλους μόνιμους προσφυγικούς καταυλισμούς δίπλα στα σύνορα. Η αποστολή 1000 στελεχών των ειδικών δυνάμεων της Τουρκικής αστυνομίας και Στρατοχωροφυλακής έχει σκοπό περισσότερο να διατηρήσει την τάξη έτσι ώστε να μην οξυνθεί η αντίδραση του τοπικού πληθυσμού. Η αποσυμφόρηση της Κωνσταντινούπολης από τις εκατοντάδες χιλιάδες πρόσφυγες και μετανάστες ήταν εδώ και καιρό κρίσιμη πολιτική αναγκαιότητα για το καθεστώς. Η πίεση προς τα ελληνικά σύνορά θα είναι μόνιμη.
Η Αθήνα οφείλει άμεσα να ενισχύσει τις άμυνές της. Η παρουσία της Frontex και ίσως διεθνών παρατηρητών που θα μπορούσαμε να προσκαλέσουμε θα εξουδετερώσει εν πολλοίς την Τουρκική διασπορά χοντροκομμένων ψεμάτων. Για την επικοινωνιακή μας αντίδραση σε Ευρώπη αλλά κυρίως στις ΗΠΑ, θα άξιζε να αγοράσουμε τις υπηρεσίες μιας μεγάλης πολυεθνικής. Παράλληλα, θα πρέπει να εξεταστεί το ενδεχόμενο προσφυγής εναντίον της Τουρκίας στο Διεθνές Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.
Όλα όσα συμβαίνουν στα χερσαία σύνορα θα πρέπει να έχουν ήδη προκαλέσει τον σχετικό σχεδιασμό για το Αιγαίο, όπου οι δυσχέρειες θα είναι πολλαπλάσιες και όπου θα κριθεί η ανθεκτικότητα μας σε όλα τα επίπεδα και κυρίως η συνοχή μας. Και βεβαίως, όσο και αν δεν αρέσει σε πολλούς, οι δίαυλοι επικοινωνίας με την Άγκυρα δεν πρέπει να κοπούν. Ας αφήσουμε το Βερολίνο να επιδεικνύει μετριοπάθεια απέναντι στην Άγκυρα. Όσο αντιαισθητική και κοντόφθαλμη η γερμανική στρατηγική, είναι μία διέξοδος που ίσως αποδειχθεί χρήσιμη. Και ένα τελευταίο: Αξίζει να επιστρατεύουμε και ειρωνεία ως αντίδραση στην τουρκική προπαγάνδα. Όταν ο Τούρκος Πρόεδρος μιλάει για εκατό και πλέον χιλιάδες που πέρασαν τα σύνορα ας τον καλέσουμε να τους συνοδεύσει!
