Κυριακή, 31 Μαΐου 2020

Όταν ο Αντώνης Οικονόμου δικαιώθηκε. Ο Χρήστος Χριστοδούλου ανέσυρε από την αφάνεια τον αγωνιστή και ήρωα της Ύδρας

  • Κυριακή, 29 Μαρτίου 2020 10:06
  • 11'

Ο Αντώνης Οικονόμου (1785-1821), γεννήθηκε στην Ύδρα. Ήταν αγωνιστής του 1821 που έπαιξε σημαντικό ρόλο στην εξέγερση των Υδραίων, παραμερίζοντας τους πρόκριτους και προύχοντες του νησιού.

Στην Ύδρα οι πρόκριτοι δεν είχαν ξεσηκωθεί ακόμη, φοβούμενοι μήπως ο αγώνας δεν ήταν αρκετά σοβαρός, με αποτέλεσμα να χαθεί η ισχυρή ναυτική δύναμη που διέθετε το νησί.

Ο Αντώνης Οικονομου, Πλοίαρχος από τη μεσαία τάξη, μυημένος στην Φιλική Εταιρεία, αφού χρηματοδοτήθηκε από τους Φιλικούς της Πελοποννήσου, κατέλαβε στις 31 Μαρτίου 1821 το λιμάνι και κατέλυσε την εξουσία των προκρίτων. Ο διοικητής του νησιού Νικόλαος Κοκοβίλας εκδιώχθηκε και εγκαθιδρύθηκε λαϊκή εξουσία υπό τον Οικονόμου. Στις 14 Απριλίου 1821 κήρυξε την επανάσταση και στο νησί της Ύδρας. Ο Οικονόμου στις 16/12/1821 δολοφονείται έξω από το Άργος από όργανα των προκρίτων της Ύδρα.

Ο Σπυρίδων Τρικούπης ανέφερε για τη δολοφονία του Οικονόμου: «με την τόλμη του ανυψώθηκε υπεράνω της παντοδύναμης αριστοκρατίας και οδήγησε τον λαό στον αγώνα της ελευθερίας και της δόξας»

Ο Χρήστος Χριστοδούλου, Μαθηματικός, Συγγραφέας και ιδρυτής της "Φωνής της Ύδρας", όντας δημοτικός σύμβουλος το 1979, κάνει πρόταση να αποκατασταθεί ο αγνοημένος αγωνιστής του 1821. Η πρότασή του γίνεται ομόφωνα δεκτή από τον τότε Δήμαρχο Ύδρας, Ανδρέα Ραφαλιά και το δημοτικό συμβούλιο. Το 1988, μετά από πολλά χρόνια καθυστέρησης, επί δημαρχίας Θεόφιλου Σαΐτη, στήνεται προτομή του Αντώνη Οικονόμου και μνημείο στο λιμάνι της Ύδρας, δίπλα από το Ιστορικό Αρχειο - Μουσείο.

Έγραφε στη "ΦτΥ" παλαιότερα ο αείμνηστος Χρήστος Χριστοδούλου σχετικά με το ιστορικό της Επανάστασης που κήρυξε στην Ύδρα ο Αντώνης Οικονόμου και της προσπάθειές του για να βγει από την αφάνεια ο αγωνιστής Οικονόμου: oikonomouchrist

"Η ωραιοτέρα λειτουργία της ανθρωπότητας είναι η απόδοση Δικαιοσύνης (Βολταίρος)".

Πριν 189 χρόνια ένας μεγαλότολμος Υδραίος, ο καπετάν Αντώνης Γιάννη Οικονόμου κήρυξε στην Ύδρα την Επανάσταση κατά του Τούρκου δυνάστη...

Οι συνθήκες που επικρατούσαν τότε στο νησί ήταν τέτοιες που ανάγκαζαν μια μεγάλη μερίδα Υδραίων, να μη βλέπουν με καλό μάτι τον ξεσηκωμό.

Ο Οικονόμου κατορθώνει με τη συνεργασία του λαού να επιβληθεί και να συμπαρασύρει και αυτούς τους διστακτικούς προκρίτους ακόμη, στη μεγάλη, στην αποφασιστική εξέγερση, στον υπέρ πάντων αγώνα! Το τέλος του υπήρξε οικτρό!

Από εκεί και πέρα δρυός πεσούσης πας ανήρ ξυλεύεται. Η κατασυκοφάντηση του μεγαλύτερου τέκνου της Ύδρας μέχρι αυτήν την εποχή, η έντεχνη και συστηματική καλλιέργεια του Ιστορικού ψεύδους και από Υδραίικες πένες, προσπαθούσαν να σπιλώσουν την Εθνική υπόληψη του ήρωα.

Υπήρξαν βέβαια και οι αγνοί πατριώτες, οι φίλοι της Αλήθειας, του Δίκαιου που ξεσηκώθηκαν για να αποδοθεί Δικαιοσύνη.

Χύσαμε ποταμούς αίματα και δικαιοσύνην δεν τη βλέπουμε, έλεγε ένας άλλος αγνός ήρωας της Ελληνικής Επαναστάσεως ο Μακρυγιάννης. Αρκετοί Υδραίοι πατριώτες του περασμένου αιώνα είπαν και έγραψαν πολλά, όπως ο αείμνηστος Αντώνιος Λιγνός, ο Αντώνης Μανίκης κ.α.

Ο επί πενήντα χρόνια δήμαρχος Ύδρας, Υδραίος Αντώνιος Λιγνός, πολυγραφότατος Ιστορικός έγραφε: «Αιωνία η μνήμη σου Αντώνιε Οικονόμου. Σου αφήρεσαν τη ζωή ως να ήσο ο χειρότερος των κακούργων, ως να είχες διαπράξει το χειρότερο έγκλημα. Η Ύδρα και το έθνος σου οφείλουν ευγνωμοσύνην την οποίαν δεν έχουν ως τώρα ομολογήσει».

Αποφασιστική όσο και αποτελεσματική υπήρξε η παρουσία μας στα τελευταία τριάντα χρόνια στη συγκλονιστική υπόθεση της απονομής του Δικαίου, στην ταπεινωτική συμπεριφορά ορισμένων Υδραίων. Σήμερα θα αναφερθούμε σε δύο ντοκουμέντα προφανή και αδιασάλευτα.

Το πρώτον είναι η δυναμική παρουσία μας στο Δήμο Ύδρας όπως και ολόκληρου του Δ.Σ. με επικεφαλής τον τότε ΥΔΡΑΙΟ Δήμαρχο αείμνηστο Ανδρέα Ραφαλιά. Τον Απρίλη του 1979 καταθέτει ο γράφων πρόταση στο Δημοτικό Συμβούλιο Ύδρας, του οποίου ήταν μέλος, με θέμα «την πλήρη αποκατάσταση του αγωνιστή πατριώτη Αντώνη Οικονόμου». Στις 25 Απριλίου 1979, ημέρα Τετάρτη και ώρα 6 απογευματινή συζητείται η πρόταση κι εγκρίνεται ομόφωνα από τους 8 παρόντες δημοτικούς συμβούλους και με τη απόλυτη συγκατάθεση του τότε δημάρχου Ανδρέα Ε. Ραφαλιά

Ιδού η πρώτη Ιστορική απόφαση: «Το Δημοτικό Συμβούλιο εγκρίνει την πλήρη αποκατάσταση του αγωνιστή πατριώτη Αντώνη Οικονόμου και άλλων πολιτιστικών εκδηλώσεων. Η παρούσα απόφαση έλαβε αυξ. Αριθμ. 63/1979. Παρόντες ήταν: ο Ανδρέας Ντούσκος Πρόεδρος Δ.Σ., Αραπογιάννης Άγγ., Βούλγαρης Στ., Καλογιάννης Κων., Λαγκαδιανός Δημ., Μοίρας Αν., Σαΐτης Θεόφ. Και Χριστοδούλου Χρήστος. Απουσίαζε ο δημ. Σύμβουλος Δασκαλάκης Παν.

Την ίδια εποχή δημοσιεύει ο γράφων στα «Υδραϊκά Νέα» που εκδίδει τότε ο Δημήτριος Μαργκούνης τη σκιαγραφία ενός γενναίου σε τρεις συνέχειες: «ΤΟ ΚΑΜΑΡΙ ΤΗΣ ΥΔΡΑΣ», «ΤΟ ΡΑΒΑΣΑΚΙ ΤΗΣ ΝΤΡΟΠΗΣ» και «ΕΝΑΣ ΠΛΑΤΑΝΟΣ ΕΠΕΣΕ».

Πέρασε ένας χρόνος και το θέμα έχει βαλτώσει. Ώσπου τον Αύγουστο του 1980 συνέρχεται το Δ.Σ. Ύδρας με παρόντες το δήμαρχο Ανδρέα Ραφαλιά και τους δημοτικούς συμβούλους Λαγκαδιανό Δημ., Μοίρα Αν., Ντούσκο Αν., Σαΐτη Θεόφ. Και Χριστοδούλου Χρήστο (ήταν εννεαμελές άρα υπήρχε απαρτία). Ιδού το πρακτικό της συνεδριάσεως εκείνης:

Θέμα 1ον: Περί συστάσεως Ερανικής Επιτροπής διά την ανέγερσιν προτομής του ήρωος αγωνιστού και πρωτεργάτου εν Ύδρα της Επαναστάσεως του 1821 Αντωνίου Οικονόμου. Το συμβούλιο μετά διαλογικής συζήτησης κλπ.

Αποφασίζει: Συνιστά Ερανική Επιτροπή ανεγέρσεως προτομής του ήρωος αγωνιστού και πρωτεργάτου της εν Ύδρα Επαναστάσεως του 1821 Αντωνίου Οικονόμου εκ των κάτωθι: Επίτιμοι Πρόεδροι: 1) Σεβασμ Μητροπολίτης Ύδρας, Σπετσών κι Αιγίνης κ.κ. Ιερόθεος 2) Σεβασμ. Μητροπ. Παροναξίας κ.κ. Επιφάνιος 3) Σεβασμ. Μητροπ. Κρήνης και Καλαμαριάς κ.κ. Προκόπιος 4) Πρόεδρος: Ανδρέας Ραφαλιάς, Δήμαρχος 5) Αντιπρόεδροι: Γ. Σαχίνης και Γ.Ν. Σαχίνης 6) Ταμίας: Μαργκούνης Δημήτρ. 7) Ντούσκος Ανδρ.Πρόεδρ. Δημ. Συμβουλίου,  οι δημοτικοί σύμβουλοι: 8) Αραπογιάννης Άγγ. 9) Χριστοδούλου Χρήστος 10) Καλογιάννης Κων.11) Μοίρας Αν. 12) Βούλγαρης Σταμ. 13) Σαΐτης Θεόφ. 14) Δασκαλάκης Παναγ. 15) Λαγκαδιανός Δημ. 16) Βροντίσης Γεώργ. Τέως Δήμαρχος 17) Κρεμασιώτη Ζωή Πρόεδρ. Πνευματικού Κέντρου 18)Παύλου Γεώργ. Πρόεδρ. Εμποροεπαγγ. Συλλόγου 19) Βλαχόπουλος Παν. Πρόεδρ. Λιμεν. Ταμείου 20) Καλοδήμος Δημ. Πρόεδρος Υδραϊκού Συνδέσμου Αμερικής 21) Καλλιγάς Κων. Δημοσιογράφος 22) Καραμήτσος Ιωάννης Δημοσιογράφος 23) Γερμανός Κάρπος Δικηγόρος 24) Μύρικλης Ιωάν. Συνταξ. Δικηγόρος, 25) Κουντουριώτης Παύλος 26) Χαραμής Σπήλιος Διευθυντής Ε.Ρ.Τ 27) Μπουντούρη Οδέττη 28 Μπιλίνης Ιωάννης.

Η παρούσα απόφασις έλαβεν αύξοντα αριθμόν 84/1980.

Ξαναβαλτώσαμε... Όμως δεν το βάλαμε κάτω. Ο Δήμος έπεσε σε χειμερία νάρκη ενώ η «Φωνή της Ύδρας που εκδίδεται τότε δεν αφήνει ούτε στιγμή να λησμονηθεί το μεγάλο χρέος όπως μας το άφησε παρακαταθήκη ο αείμνηστος Αντώνιος Λιγνός.

Πέρασαν χρόνια... κι άλλοι μας χλεύαζαν. Ώσπου η νέα δημοτική αρχή που έχει προέλθει από τις εκλογές του 1981 συγκινείται μετά τριετίας και φτάνουμε στην πιο μεγάλη ημέρα, την πιο ελπιδοφόρα. Αντιγράφουμε από τη «Φωνή της Ύδρας» Μάης 1984.

«ΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΥΔΡΑΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΜΕΓΑΛΟ ΑΝΤΩΝΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ

ΑΓΑΛΜΑ ΘΑ ΣΤΗΘΕΙ ΕΚΕΙ ΠΟΥ Ο ΜΠΡΟΣΤΑΡΗΣ ΤΗΣ ΥΔΡΑΪΚΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ ΞΕΚΙΝΗΣΕ ΤΟΝ ΑΓΩΝΑ!!!»

Ένα παιδί του λαού ο δήμαρχος Ύδρας κ. Θεόφιλος Γ. Σαΐτης εισηγείται την πρόταση στο Δ.Σ. και συνδέει το όνομά του και τα ονόματα των δημοτικών Συμβούλων με την ομόφωνη Ιστορική απόφαση.

Σπάνια δοκιμάζει ο Υδραίος πατριώτης τέτοια συγκίνηση.

Από την εισήγηση του Δημάρχου: «Ιδού το χρέος μας αγαπητοί κύριοι... Το 1979 μετά από εισήγηση του τότε δημοτικού συμβούλου Χρήστου Χριστοδούλου, ήμουν και εγώ και άλλοι από εσάς δημοτικοί σύμβουλοι τότε. Πήραμε μια απόφαση την 83/1979 «Περί πλήρους αποκαταστάσεως του αγωνιστή Πατριώτη Αντώνη Οικονόμου. Και τον Αύγουστο του 1980 πήραμε την απόφαση 12/1980 για τη σύσταση Ερανικής Επιτροπής κλπ. Γιατί δεν υλοποιήθηκαν, δεν είναι της παρούσης στιγμής, εκείνο που προέχει σήμερα είναι να αποδώσουμε τα οφειλόμενα στον αγνό Υδραίο Αγωνιστή Αντώνη Οικονόμου. Προτείνω λοιπόν να αναλάβει ο Δήμος να υλοποιήσει την υπ. Αριθμ. 83/1979 απόφαση που αναφέρεται στην πλήρη αποκατάσταση του Ήρωα, την ανέγερση προτομής και άλλες πολιτιστικές εκδηλώσεις κι ό,τι ακόμη προταθεί από εσάς".

Από την ημέρα αυτή αρχίζει άλλος αγώνας κατά της οκνηρίας, της έλλειψης βουλήσεως, της τρικλοποδιάς και της γραφειοκρατίας.

Όλα όμως ξεπεράστηκαν. Και η προτομή έγινε και τα αποκαλυπτήρια έγιναν στις 14 Νοεμβρίου του 1988, ημέρα γιορτής του Αγίου Κωνσταντίνου του Υδραίου, μέσα σε μια πολύωρη κατακλυσμιαία βροχή!


Αντώνης Οικονόμου

«Αιωνία η μνήμη σου Αντώνιε Οικονόμου. Σου αφήρεσαν τη ζωή ως να ήσο ο χειρότερος των κακούργων, ως να είχες διαπράξει το χειρότερο έγκλημα. Η Ύδρα και το έθνος σου οφείλουν ευγνωμοσύνην την οποίαν δεν έχουν ως τώρα ομολογήσει».                            

Αντώνιος Λιγνός

(Από το βιβλίο του Χρήστου Ι. Χριστοδούλου «ΑΝΤΩΝΗΣ ΓΙΑΝΝΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ - Ο ΠΡΩΤΕΡΓΑΤΗΣ ΤΗΣ ΥΔΡΑΪΚΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΕΩΣ ΤΟΥ 1821») 

Το ραβασάκι της ντροπής

Βρισκόμαστε στις 31 του Μάρτη του 1821. Οι προεστοί δεν έχουν τη δύναμη να αντιταχθούν στην οργή του λαού και αναγκάζονται να υπογράψουν ένα χαρτί, όπου μ’ αυτό παραχωρούσαν στον Οικονόμου απόλυτη εξουσία.

Υπόγραψαν όμως με το χέρι τους και όχι με την καρδιά τους. Πριν ακόμη στεγνώσει η μελάνη είχαν αρχίσει να συνωμοτούν.

Προσπαθούσαν με κάθε τρόπο να αποσπάσουν από τον τίμιο αγωνιστή, τους συντρόφους του, για να τους στρέψουν εναντίον του. Ποτέ τους δεν μπορούσαν να χωνέψουν πως ήταν δυνατό να κυβερνιούνται από έναν παρακατιανό, γι’ αυτό κι έγιναν με μιας καλοδεκτικοί και «κουβαρντάδες». Η κουβαρντοσύνη είναι το ισχυρότερο όπλο του δολιοφθορέα.

Ο καπετάν Αντώνης από τη μεριά του ξημεροβραδιάζεται στην καγκελαρία και με τους συνεργάτες του προσπαθεί να δώσει υπόληψη στον αγώνα, να ημερέψει τους εξαγριωμένους, να βάλει τάξη, να βάλει νόμους, να δώσει κύρος.

Στις 15 τ’ Απρίλη ο Σπετσιώτης Γκίκας Τσούπας περνάει έξω από το λιμάνι της Ύδρας και σέρνει πίσω του 13 τούρκικα σκάφη που έχει αιχμαλωτίσει. Κοντοστέκεται μια, και επιδεικτικά χαιρετάει με κανονιές.

Καλό σημάδι τούτο για τον Οικονόμου. Όλοι ζήλεψαν, φθόνησαν -μπορεί να πει κανείς- κι οι κοτζαμπάσηδες ίσως σκέφτηκαν και τα λάφυρα κι η ανάγκη τους μόνιασε. Την άλλη μέρα κιόλας μαζεύτηκαν στο μοναστήρι για να ευλογήσουν την έναρξη του αγώνα. Σύνταξαν μια προκήρυξη που άρχιζε έτσι: «Εν ονόματι του Παντοκράτορος. Το Ελληνικόν Έθνος βεβαρημένον πλέον να αναστενάζη υπό τον σκληρόν ζυγόν κ.λ.π...».

Στις 18 τ’ Απρίλη ο Οικονόμου βγάζει μια προκήρυξη γεμάτη πατριωτικό παλμό προς τα νησιά του Αιγαίου. «Όσοι έχετε καράβια μικρά και μεγάλα, αρματώσατέ τα κι ενωθείτε με τον Ελληνικό στόλο που συγκροτείται από τας ναυτικάς δυνάμεις των Υδραίων, ΤΩΝ Σπετσιωτών και των Ψαριανών και σας υπόσχεται την ελευθερία όλου του Αρχιπελάγους. Μη δειλιάζετε, απόγονοι του Μιλτιάδου και του Θεμιστοκλέους, μη φανείτε ανάξιοι της Ελευθερίας. Ο πόλεμος γίνεται διά την πίστιν και την πατρίδα... Τώρα είναι καιρός εις τον οποίον όστις θέλει να σώση την ψυχήν του, πρέπει να την απωλέση».

Από δω και πέρα οι προεστοί μισούν θανάσιμα το μεγάλο πια πατριώτη. Θέλουν να τον ξεκάμουν και σκευωρούν. Καρτερούνε την ευκαιρία να συγκεντρώνουν ό,τι κοινωνικό κατακάθι περιφέρεται στο νησί των 28.000 ψυχών για να το κάνουν μπράβο τους. Και δεν άργησαν να βρούνε την ευκαιρία που ζήταγαν.

Στις 12 του Μάη ο στόλος βρίσκεται στον Παγασητικό για να βοηθήσει την επανάσταση στο Πήλιο κι ο Οικονόμου βρίσκεται απογυμνωμένος από πιστούς οπαδούς. Την ημέρα αυτή διάλεξαν οι κοτσαμπάσηδες για να ριχτούν μαζί με το συρφετό τους στην καγκελαρία να δολοφονήσουν ό,τι εκλεκτότερο είχε να παρουσιάσει η Ύδρα, τον Αντώνη τον Οικονόμου. Από τα ανάκτορά τους και από τη θάλασσα ακόμη, χτυπάνε με κανόνια.

Ο Οικονόμου κατορθώνει να δραπετεύσει μαζί με το γιο του και λίγους πιστούς που τ’ απόμειναν. Φτάνουν στον Παλαμιδά αλλά ο αγώνας τώρα πια και άνισος είναι και μάταιος.

Είναι κυκλωμένος και παραδίνεται όχι για να σώσει το τομάρι του αλλά γιατί θέλει να ζήσει να πολεμήσει τον Τούρκο.

Τον φορτώνουν σ’ ένα καΐκι για να τον μεταφέρει απέναντι στην Πελοπόννησο και δίνουν κρυφή εντολή στο πλήρωμα να τον ξεκάνουν στ’ ανοιχτά. Αλλά το πλήρωμα του καϊκιού είναι «λαός» και ο λαός είναι πάντα μεγαλόψυχος σε αντίθεση με τους αφέντες του. Δεν τον σκοτώνουν αλλά τον βγάζουν στην Ερμιόνη.

Φτάνει στο Κρανίδι όπου οι ντόπιοι τον αποθεώνουν. Σαν το ’μαθαν οι κοτζαμπάσηδες της Ύδρας, αρνήθηκαν να βοηθήσουν οικονομικά τους Μωραΐτες. «Κρατάμε για τον εαυτό μας τα καράβια, όσο βλέπουμε αντίκρυ μας ελεύθερο τον καπετάν Αντώνη». Έλεγαν. Κι οι Μωραΐτες βάζουν τον κοτζαμπάση Σωτήρη Θεοχαρόπουλο να τον πιάσει και να τον κλείσει σε μοναστήρι στα Καλάβρυτα. 


Αντώνης Οικονόμου 

Το καμάρι της Ύδρας

Από το βιβλίο του Χρήστου Ι. Χριστοδούλου «ΑΝΤΩΝΗΣ ΓΙΑΝΝΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ - Ο ΠΡΩΤΕΡΓΑΤΗΣ ΤΗΣ ΥΔΡΑΪΚΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΕΩΣ ΤΟΥ 1821» 

Σε λίγες ημέρες κλείνουν 161 χρόνια από τότε που δολοφονήθηκε η μεγαλύτερη Υδραίικη φυσιογνωμία του αγώνα ο Αντώνης Οικονόμου.

Θύμα των δολοπλοκιών του κοτζαμπασισμού ο μεγάλος Οικονόμου δολοφονείται (κατά παραγγελία) και βρίσκεται λησμονημένος σ’ έναν ξεροπόταμο του Άργους, τον Ξεριά. Κατά το 1980 είχαμε δημοσιεύσει στα «Υδραϊκά Νέα» τότε σε τρεις συνέχειες το δράμα του Γίγαντα.

Παραμονές Χριστουγέννων του 1820 στην Ύδρα. Εκείνη τη χειμωνιάτικη νύχτα ο καθαρόαιμος Έλληνας Υδραίος Αντώνης Οικονόμου φιλοξενεί στο σπίτι του, τον Παπαφλέσσα. Ξαγρύπνησαν κι οι δυο καταστρώνοντας σχέδια.

-        Πίκρα με γέμισαν οι προεστοί καπετάν-Αντώνη, δε βλέπουν με καλό μάτι της εξέγερση της Πατρίδας.

-        Απ’ αυτούς δεν είναι να καρτερούμε τίποτε καλό, ό,τι κάνουμε μόνοι μας Πάτερ Γρηγόριε...

-        Ναι, αλλά τους έχουμε ανάγκη, θέλουμε τα καράβια τους, τους μπεζαχτάδες τους.

Ο καπετάν-Αντώνης κούνησε το κεφάλι του, έτσι σαν να ’θελε να εκδηλώσει τις αμφιβολίες του.

- Άνοιξε η ημέρα, πρέπει να φύγω, μη με πάρει κανένα μάτι κι όπως είπαμε: Εσύ μαζί με το λαό θα ξεκινήσεις, μόλις σου δώσουμε μήνυμα.

Έτσι κάπως τα είπαν οι δυο άντρες κι ο Παπαφλέσσας έφυγε αηδιασμένος από τη συμπεριφορά των κοτζαμπάσηδων...

Μαύρα ήταν κι αυτά τα Χριστούγεννα για το λαό της Ύδρας. Η ανεργία έχει φουντώσει επικίνδυνα, η φτώχεια έγινε μάστιγα.

Τα πλοία ξαρματωμένα, φουνταρισμένα στα ρεμέτζα τους, τα σκυλοτρώει η Τραμουντάνα. Κι οι κοτσαμπάσηδες μετράνε και ξαναμετράνε τα γρόσια και τα δίστηλα.

Η σκλαβιά ωφελεί πέντε, δέκα με ευλύγιστη μέση, αλλά οι πολλοί, ο λαός, είναι μάρτυρες.

Ο καπετάν-Αντώνης, ο γιος της Ύδρας, σοβαρός, συνετός, ιδεολόγος πατριώτης, προετοιμάζει την εξέγερση.

Μπήκε ο καινούργιος χρόνος και οι φιλικοί έχουν τώρα γίνει πολλοί στην Ύδρα. Κι όχι μόνο πολλοί αλλ’ έτοιμοι πάντα να κινηθούν με το πρώτο νεύμα του Οικονόμου.

Οι πρόκριτοι από τη μεριά τους επιστράτευσαν και πάλι τον ανθό της Ύδρας, όλους τους νέους ναύτες και με Υδραίικα καράβια τους έστελναν στην πόλη, όπως έκαναν κάθε χρόνο, για να επανδρωθεί ο Τουρκικός στόλος και να δείξουν κι αυτοί στους Τούρκους αφέντες τους, πόσο νομιμόφρονες ήταν.

Πονάει, θλίβεται, στενάζει σαν αλυσοδεμένο λιοντάρι μπροστά σε τούτη τη σιχαμερή πράξη ο Οικονόμου, αλλά προσωρινά βουβαίνεται.

Ώσπου ξημέρωσε η 27η Μαρτίου 1821. Είναι Κυριακή, όμορφη, ανοιξιάτικη ημέρα. Οι πολλοί με τις βαρκούλες τους ή με τα γαϊδουράκια τους κι άλλοι ποδαρόδρομο, τράβηξαν για το Βλυχό και λίγο πιο πέρα για να ξεχάσουν τη φτώχεια τους και να χαρούν την ανοιξιάτικη φύση.

Οι πρόκριτοι το γλεντάνε στ’ «ανάκτορά τους». Επικρατεί μια φοβερή κοινωνική δυσαρμονία σ’ έναν τόσο μικρό τόπο.

Ο καπετάν-Αντώνης κάνει βόλτες στο λιμάνι σαν κάτι να προσμένει. Τ’ απομεσήμερο, όταν ο ήλιος γείρει καλά στ’ αλατοβούνι, έρχεται ένα καΐκι με επιβάτες από τον Πόρο.

Κάποιος που πήδηξε πρώτος έξω, τον πλησίασε και κάτι του ψιθύρισε στ’ αυτί.

Κι άλλοι που βγήκαν από το καΐκι τους, είπαν πως ο πόλεμος κατά των Τούρκων έχει ανάψει για καλά στην Πελοπόννησο.

Ένας ακράτητος ενθουσιασμός άρχισε να επικρατεί στο λιμάνι κι ο λαός αναζητούσε τον Οικονόμου, γιατί όλοι τους έβλεπαν στο πρόσωπό του, το μοναδικό γνήσιο λαϊκό ηγέτη, τον ντόμπρο επαναστάτη.

Συγκεντρώθηκαν σε μια ταβέρνα πίσω ακριβώς από το Μοναστήρι, στο ντρουμ-σοκάκι, όπου ο Οικονόμου είχε το στρατηγείο του κατά τα πρότυπα της Γαλλικής Επανάστασης.

Ο τολμηρός και γενναίος πατριώτης έχει κιόλας ειδοποιήσει τους συνεργάτες του και σε λίγο βρίσκεται περιστοιχισμένος από άνδρες αρματωμένους.

Στη μεγάλη τούτη στιγμή η σύνεση και η τόλμη θα σταθούν σίγουρα κι αποτελεσματικά εφόδια για τον Οικονόμου.

Ορθός, πανώριος, σωστός Ηρακλής, μπροστά σ’ αυτή τη λαοσύναξη, με σταθερή φωνή, γεμάτη όμως με τον παλμό της λαχτάρας του ξεσηκωμού φωνάζει:

- Αδέλφια, η στιγμή που όλοι, με σφιγμένη την καρδιά, καρτερούσαμε, ήλθε... Στ’ άρματα αδέλφια! Και εμπρός να ενωθούμε κι εμείς με τη Μητέρα Ελλάδα.

Πανζουρλισμός επικρατεί, οχλοβοή, ένα λαϊκό ξέσπασμα που κλείνει μέσα του όμως μύριους κινδύνους. Οι πεινασμένοι, οι αγανακτισμένοι έχουν αναστηθεί κι η οργή και το μίσος θα τους τυφλώσουν.

Ο Οικονόμου φοβάται βιαιοπραγίες από το λαό, γι’ αυτό προλαβαίνει να τους ποδηγετήσει. Προστάζει λοιπόν να καταλάβουν τα πλοία οι ειδικοί και χωρίς χρονοτριβή να τα εξοπλίσουν. Ακόμη στέλνει φρουρούς έξω από τα σπίτια των προεστών, για να τους προφυλάξει από τη μανία του λαού και από το φόβο μήπως δραπετεύσουν. Τους ήθελε τους Προεστούς για να βοηθήσουν την Επανάσταση.

Ήθελε πλοία τους, ήθελε τους παράδες τους. Τ’ άκακο τούτο αρνί, ένα σκοπό είχε, έναν πόθο: Το ξεσήκωμα της Ύδρας.

Κι όταν νόμισε πως επέτυχε ο σκοπός του, τότε ζήτησε τη συνεργασία των προεστών. Και προσωρινά πέτυχε. Έστειλε αμέσως πλοία για να προλάβουν τα σφαχτάρια που έστελναν οι κοτσαμπάσηδες στην Πόλη.

Πρόλαβαν στη Μήλο και ξαναγύρισαν πίσω τα Υδραιόπουλα για να πολεμήσουν τώρα κατά του φυσικού εχθρού τους, του Τούρκου. Η Ύδρα δοσμένη τώρα στην επανάσταση, ζει κάτω από έναν εθνικό πατριωτικό οργασμό.

Με την αγνή του πίστη, ο καπετάν-Αντώνης προσπαθεί να οργανώσει τη ναυτική δύναμη του νησιού για να την προωθήσει στον κοινό αγώνα.

Αγνός Έλληνας ο Οικονόμου -το μαρτυράει και το επώνυμό του από το «οίκος» και «νέμω»- είναι υψηλόφρων και ιδεολόγος πατριώτης. Η αποφασιστική του ενέργεια έβγαλε την Ύδρα στον αγώνα κι η προσφορά του είναι ανεκτίμητη.

Μοναδικός σκοπός της ζωής του είναι ένας: να αποτινάξει το ζυγό. Άξιος λεβέντης με καθάριο νου, που μέσα του ανάδευε η ιδέα της λευτεριάς, ήταν ανίκανος να συλλάβει τις αρβανίτικες πανουργίες και κουτοπονηριές.

Γι’ αυτό, πάνω στο μεσουράνημα του αγώνα οι κοτσαμπάσηδες τού το φύλαξαν.