Δευτέρα, 14 Οκτωβρίου 2019

Το Σεράι του Καπετάν Γ. Βούλγαρη

  • Παρασκευή, 12 Οκτωβρίου 2012 14:00
  • 1'

Του Γεωργίου Λέοντα Προκοπίου, Αρχιτέκτονα Δρ. Μηχανικού-Συγγραφέα-τέως Καθηγητή Ε.Μ.Πολυτεχνείου

 

Στις αρχές του 19ου αιώνα η Ύδρα γνωρίζει μία περίοδο οικονομικής άνθησης και πληθυσμιακής επέκτασης, χωρίς προηγούμενο, σαν συνέπεια της ραγδαίας ανάπτυξης της εμπορικής ναυτιλίας της σε όλη τη Μεσόγειο. Η απότομη αλλοίωση της κοινωνικής δομής του νησιού όμως κάθώς και η διείσδυση των νέων ιδεών της Γαλλικής Επανάστασης, οδηγούν σε μία περίοδο αναρχίας και βίας και καταλήγουν στο διορισμό από την τουρκική εξουσία του καπετάν Γ. Βούλγαρη, ως διοικητή (μπας-Κοτζάμπαση) για την επιβολή του νόμου. Ο Γ. Βούλγαρης προσωπικός φίλος και υπασπιστής του Καπουδάν πασά, έχει την εύνοια της Υψηλής Πύλης και για τη γενναιότητά του σαν πλοιάρχου του στόλου, τού δίνεται ο τίτλος του μπέη. Η περίοδος της αυταρχικής διοίκησής του στην Ύδρα θεωρείται η «χρυσή εποχή» για την οικονομική ανάπτυξη, μεταρρυθμιστική νομοθεσία και κοινωνική περισυλλογή του νησιού. Παρά τις αντιδράσεις της Ρωσόφιλης μερίδας, ο Βούλγαρης πεθαίνει στα 1812, σαν ο αδιαφιλονίκητα μεγάλος πολιτικός άνδρας της εποχής του.
Το Σεράι που έχτισε με τη συνδρομή του Καπουδάν-πασά είναι ένα μοναδικό οικοδόμημα για την Ύδρα, όχι μόνο για το επιβλητικό μέγεθος και το φρουριακό χαρακτήρα του, αλλά για το γεγονός ότι φέρνει, σε κατευθείαν εισαγωγή απ' την πρωτεύουσα, το σχέδιο και όλη την ξύλινη κατασκευή και ξυλόγλυπτη διακόσμηση, που μεταφέρουν, χωρίς επαρχιακές διασκευές, τις τάσεις του γούστου της αυτοκρατορικής αυλής του Σελήμ του ΙΙΙ, κυριολεκτικά φορτωμένες από τις επιδράσεις του στυλ «ροκοκό».
Τα χαρακτηριστικά τμήματα από την ξυλόγλυπτη εσωτερική διακόσμηση σε ύφος τουρκικού ροκοκό αποτελούν μέρος του μεγάλου συνόλου, που διασώθηκε από την κατεδάφιση του αρχοντικού και βρίσκεται σήμερα στο Μουσείο Μπενάκη, σαν σπάνιο δείγμα Κωνσταντινουπολίτικης ξυλογλυπτικής της εποχής αυτής. Η αναπαράσταση ενός ολόκληρου «καλού οντά» του αρχοντικού αποτελεί σημαντικό πολιτιστικό γεγονός.
Η πύλη και άλλα ξυλόγλυπτα στοιχεία εκτίθενται στο 2ο πλατύσκαλο του Ιστορικού Μουσείου Αρχείου Ύδρας και στην ιστορική οικία Λάζαρου Κουντουριώτη.